به گزارش خبرنگار صنفی-آموزشی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ انجمن اسلامی دانشجویان مستقل دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی سلسله جلسات کارشناسی پیرامون مسئله محوری برگزار می‌کند. یکی از این جلسات با موضوع «بررسی پدیده و مسائل کنکور» با حضور مهدی وجدانی همت مدرس دانشگاه بصورت مجازی برگزار شد.
مهدی وجدانی همت مدرس دانشگاه در ابتدای این جلسه گفت: کنکور گذرگاهی برای انتقال دانش آموز از مدرسه به دانشگاه است. قدمتی که کنکور دارد تقربیا بیش از نیم قرن است که تا الان تغییر و تحولات گوناگونی در آن رخ داده و با نقاط قوت و ضعفی همراه بوده است. اما آنچه امروز مشاهده میکنیم این است که اگرچه کنکور یک رقابت ناعادلانه است اما بالاخره رقابتی وجود دارد. یعنی همه دانش آموزان در سراسر نقاط ایران در یک رقابت مشترک شرکت میکنند و این جزو نقاط مثبت کنکور است.
وی افزود: آنچه که کنکور باید در صدد آن باشد تحقق عدالت آموزشی بر مبنای یک رقابت عادلانه، تامین سلامت روانی دانشآموزان و خانواده ها و اتخاذ تصمیم صحیح توسط دانش آموز از روی آگاهی و به دور از هیجانات کاذب است. اما متاسفانه کنکور امروزه از مسیر رقابت پذیری خارج شده است.
مدرس دانشگاه ادامه داد: مصوبه ای که اخیرا شورا عالی انقلاب فرهنگی برای کنکور ارائه داده است به دو محور اساسی میپردازد؛ اول اهمیت دادن به آموزش های رسمی مدارس به گونه ای که این آموز شها به سمتی رود که غربال دانش آموزان برای ورود به دانشگاه از مفاهیم کتب درسی باشد و دوم تامین سلامت روان شناختی دانش آموزان و خانواده ها است. اما در کنار این مفاهیم باید به دو مورد نیز توجه شود: اول داشتن برنامه ای صحیح برای مقاطع آموزشی چون در غیر این صورت سوابق تحصیلی کنکور در اختیار مدارس غیر دولتی و خاص خواهد بود و دوم جلوگیری از انحصار طلبی دانشگاه ها برای داشتن سنجشی به دور از سلایق شخصی است.
لزوم کنکور در نظام آموزشی
وجدانی همت تصریح کرد: افراد در مسیر زندگی خود ابعاد مختلفی از رشد را طی میکنند. یکی از این ابعاد، رشد تحصیلی_شغلی است که مسیر طرح ریزی آن از دوران مدرسه شروع میشود. نکته قابل ملاحظه این است که اگر بخواهیم افراد را براساس استعداد، علاقه و نیاز جامعه دسته بندی کنیم قطعا مسیر موفقیت همه از کنکور عبور نخواهد کرد. اما متاسفانه در کشور ما اکثر مردم گمان میکنند فرزندشان برای طی کردن پله های موفقیت باید به دانشگاه برود. به همین دلیل است که ما امروزه در دانشگاه ها دانشجویانی داریم که بدون هدف وارد این سیستم شدهاند و پس قبولی در دانشگاه و اتلاف چهارسال از بهترین زمان عمرشان، به این نتیجه میرسند که دانشگاه راه رسیدن آنها به موفقیت نیست. از این رو اگر مدارس سیستم مناسبی برای سنجش علایق و استعدادهای دانش آموزان داشته باشند بسیاری از این مشکلات کاهش پیدا خواهد کرد. با این اوصاف اگرچه کنکور حذف شدنی نیست، اما نیاز نیست با این گستردگی برگزار شود.
کنکور معیاری برای سنجش استعداد!
این استاد دانشگاه با بیان اینکه هوش تنها مولفه سنجش استعداد دانش آموزان نیست اما در کنکور سرنوشت ساز است، گفت: در کنکور آنچه اهمیت دارد داشتن هوش ریاضی و هوش حفظیات است. در صورتی که بسیاری از افراد موفق از هوش هیجانی بالایی برخوردار هستند. البته در شرایط فعلی همین دومحور هوش هم مطرح نمیشود؛ چرا که طرح مسائلی مانند توانایی‌های خاص، دانشآموزان را از داشتن یک رقابت سالم خارج می‌کند. امروزه باید مسیر تحصیلی و شغلی که دانشآموزان طی می کنند، وابسته به مولفه‌هایی از قبیل هوش و استعداد، علاقه، اهداف فرد و برنامه‌های کلان کشور باشد و فرد برای رسیدن به این رشد باید تمام این مولفه ها را در کنار هم مورد توجه قرار دهد. بسیاری از صاحب‌نظران حوزه تعلیم و تربیت بر این عقیده‌اند که برای مشخص کردن رشد شغلی و تحصیلی دانشآموزان باید به صورت فرآیندی به موضوع نگاه شود. اگر قرار است آموزش بر اساس سند تحول بنیادین باشد پس باید در محتوا و به دنبال آن در سنجش هم اهداف این سند مورد توجه قرار گیرد که در این صورت سنجش صرفاً یک برگ کاغذ نخواهد بود، بلکه باید به صورت فرایندی انجام شود.
کشف استعداد دانش آموزان
وی با بیان اینکه دو دیدگاه در مورد استعداد وجود دارد، افزود: دیدگاه اول، دیدگاه کسانی هست که می‌گوید استعداد به صورت اکتسابی به دست می آید. اگر بر اساس این دیدگاه بخواهیم استعداد دانش آموزان را بسنجیم آموزش‌وپرورش باید در مقطع ابتدایی یک بستر عمومی فراهم کند و از این طریق استعداد و توانایی‌های دانشآموزان را بسنجد. دیدگاه دوم دیدگاه افرادی می باشد که می‌گویند استعداد ژنتیکی است. در این صورت ما باید بچه ها را از همان پایه اول ابتدایی رصد کنیم و توانایی هایشان را بسنجیم. در زمینه استعداد یابی در ایران، طرح های مانند طرح شهاب تا مراحلی پیش رفت اما متاسفانه پس از مدتی به دلیل مشکلات زیرساختی آموزش و پرورش منحل شد.
منزلت شغلی در کنار استعدادیابی
وجدانی همت ادامه داد: در هدایت تحصیلی فقط آموزش و پرورش متهم نیست؛ بلکه عوامل دیگری نظیر منزلت شغلی دخیل هستند. متاسفانه یکی از واقعیت‌های جامعه این است که زمانی که یک پزشک از دانشگاه فارغ‌التحصیل می شود ۵ برابر یک معلم که 30 سال سابقه کار دارد حقوق می‌گیرد و این باعث میشود دانش‌آموز به سمت رشته تجربی برود. در این زمینه ما نیاز به فرهنگسازی داریم.
وی افزود: یکی از راهکارهایی که برای کمک به این مسئله می‌توان انجام داد این است که در کنار آموزش رسمی مدارس آموزشهای غیر رسمی مطابق با نیازهای جامعه را نیز شروع کنیم. امروزه دانش آموزان ما باید مهارت کسب کنند و بهترین زمان آن سه ماه تعطیل در تابستان است.
تعیین حد نصاب توسط دانشگاه ها
استاد دانشگاه گفت: در تعیین حدنصاب دانشگاه ها که در مصوبه شورا عالی انقلاب فرهنگی ذکر شده است باید به این نکته توجه کرد که این حدنصاب مطابق با اهداف هر دانشگاه و آموخته های آموزشی دانش آموزان باشد. در غیر این صورت موسسات و مافیا کنکور افزایش پیدا خواهند کرد. همچنین باید در این مورد به توانایی دانش آموزان، عدالت آموزشی و سوابق تحصیلی نیز توجه نمود چرا که در صورت عدم توجه به این موارد، دانشگاه در بحث جذب دانشجو سرنوشتساز میشود و این امر منجر به لابیگری در دانشگاه ها خواهد شد.
فرهنگ سازی اولین قدم برای تغییر
وی در پایان تصریح کرد: یک مولفه اساسی وجود دارد که برای ایجاد هر تحولی این مولفه باید تغییر کند و آن فرهنگ است. مقام معظم رهبری در مورد فرهنگ میفرمایند فرهنگ فضایی است که فرد در آن نفس میکشد. با این وجود تا فرهنگ یک مسئله در جامعه ایجاد نشود نمیتوانیم به سمت آن حرکت کنیم. بنابراین تا زمانی که ما در جامعه فرهنگ این موضوع را جا نیندازیم که دانش آموزان باید مهارتهای لازم را برای زندگی را در مدارس کسب کنند نمیتوانیم انتظار اتفاق خاصی در این حوزه را داشته باشیم.